{"id":16796,"date":"2019-07-01T09:19:34","date_gmt":"2019-07-01T15:19:34","guid":{"rendered":"http:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/?p=16796"},"modified":"2019-07-01T09:19:34","modified_gmt":"2019-07-01T15:19:34","slug":"quinta-revolucion-industrial-5ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/","title":{"rendered":"Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI)"},"content":{"rendered":"<p>No, no es un error. Y es que ahora, cuando apenas estamos tratando de entender la cuarta revoluci\u00f3n industrial, ya viene la quinta.<\/p>\n<p>La primera revoluci\u00f3n industrial comenz\u00f3 en Inglaterra en el siglo XVIII y dur\u00f3 de 1750 a 1850. La segunda revoluci\u00f3n industrial se inici\u00f3 en la segunda mitad del siglo XIX y se prolong\u00f3 desde 1850 hasta 1950. Este per\u00edodo se caracteriz\u00f3 por la consolidaci\u00f3n del progreso cient\u00edfico y tecnol\u00f3gico.\u00a0<!--more--><\/p>\n<p>Transcurrieron aproximadamente 200 a\u00f1os entre la primera y la segunda revoluci\u00f3n industrial.<\/p>\n<p>La tercera revoluci\u00f3n industrial se inici\u00f3 a mediados del siglo XX. Fue entonces cuando ocurri\u00f3 un gran avance en la ciencia, la tecnolog\u00eda, la llegada de las computadoras, la creaci\u00f3n de Internet, el software y los dispositivos m\u00f3viles, la rob\u00f3tica y la electr\u00f3nica.<\/p>\n<p>Estamos ahora viviendo el final de la tercera o el comienzo de la cuarta revoluci\u00f3n industrial (4RI, tambi\u00e9n conocida como Industria 4.0), dependiendo de a quien le pregunte, y estamos en la antesala de la quinta revoluci\u00f3n industrial.<\/p>\n<p>No hace falta ser muy erudito para ver los cambios disruptivos que trae la 4RI, con la fusi\u00f3n de tecnolog\u00edas que desdibujan las l\u00edneas entre lo f\u00edsico, lo digital y lo biol\u00f3gico. Todo y todos en este planeta se est\u00e1 conectando y esparciendo flujos masivos de informaci\u00f3n digital en una escala inimaginable hasta hace muy poco tiempo. Facebook, actualmente, tiene m\u00e1s poblaci\u00f3n que China o India. Los avances en inteligencia artificial (IA) y rob\u00f3tica est\u00e1n rompiendo las barreras hombre-m\u00e1quina y aumentado el potencial humano.<\/p>\n<p>Al mismo tiempo, esta democratizaci\u00f3n de la tecnolog\u00eda y aplanamiento de nuestro mundo no garantiza una sociedad global m\u00e1s abierta, diversa e inclusiva.<\/p>\n<p>Los avances en IA y rob\u00f3tica est\u00e1n r\u00e1pidamente consumiendo empleos y ampliando, a\u00fan m\u00e1s, la brecha de desigualdad econ\u00f3mica. Mientras muchos trabajos ser\u00e1n eliminados o transformados, aparecer\u00e1n nuevos tipos de empleos que requerir\u00e1n otro conjunto de habilidades. Se calcula que el 65% de los ni\u00f1os, entrando en educaci\u00f3n primaria hoy, tendr\u00e1n que prepararse para trabajos en categor\u00edas que todav\u00eda no existen.<\/p>\n<p>La pregunta es si los consumidores confiar\u00e1n en estos nuevos sistemas de IA y rob\u00f3tica para incrementar el esfuerzo humano o, por el contrario, le temer\u00e1n. Del mismo modo, hay que preguntarse si los ciudadanos creer\u00e1n en sus instituciones y proveedores de servicio para mantener la privacidad de su data. Hay que esforzarse para establecer marcos regulatorios de c\u00f3mo se gestionar\u00e1n de manera transparente estas tecnolog\u00edas y desarrollar modelos de seguridad que nos permitan tener confianza en que estos sistemas no ser\u00e1n hackeados, se saldr\u00e1n de control o se convertir\u00e1n en herramientas de opresi\u00f3n de aquellos que las controlan.<\/p>\n<p>La gente est\u00e1 perdiendo la fe en el futuro. Se pregunta si toda esta nueva tecnolog\u00eda es el camino a un mejor porvenir para todos o solo para algunos que est\u00e1n preparando la reformulaci\u00f3n de nuestro mundo.<\/p>\n<p>Probablemente la 4RI har\u00e1 salir muchos humanos fuera de la industria, pero la 5RI los pondr\u00e1 de vuelta.<\/p>\n<p>Esta quinta revoluci\u00f3n industrial se pregunta: \u00bfc\u00f3mo podemos hacer un mundo \u201cmejor\u201d, en lugar de solamente \u201cm\u00e1s eficiente\u201d o \u201cm\u00e1s productivo\u201d?<\/p>\n<p>La 5RI es tan nueva que incluso los expertos a escala mundial est\u00e1n tratando de encontrar una definici\u00f3n com\u00fan de lo que ser\u00e1. Una de las m\u00e1s ampliamente aceptadas es la de Genpact, que propone a la 5IR como el momento en que las m\u00e1quinas y los humanos se combinan en el sitio de trabajo.<\/p>\n<p>La 4RI y la 5RI se desarrollar\u00e1n de manera simult\u00e1nea, con la 5RI definiendo la \u00e9tica y el impacto de la tecnolog\u00eda desarrollada en la cuarta. No solo afectar\u00e1 c\u00f3mo las m\u00e1quinas son usadas para crear productos, sino c\u00f3mo vivimos en general.<\/p>\n<p>Lo cierto es que estamos en presencia de las etapas iniciales de una 5RI, que implica una mayor y estrecha colaboraci\u00f3n entre las tecnolog\u00edas inteligentes y los seres humanos, y no la sustituci\u00f3n de este \u00faltimo. Las nuevas tecnolog\u00edas inteligentes les presentar\u00e1n a las personas varias opciones factibles, para as\u00ed guiar sus decisiones sobre c\u00f3mo proceder de la mejor manera. En este entorno 5.0 de colaboraci\u00f3n entre personas y tecnolog\u00edas inteligentes, todos los procesos se ejecutar\u00e1n m\u00e1s r\u00e1pido, las decisiones ser\u00e1n mejores y los resultados, mucho mayores.<\/p>\n<p>La 4RI se queda m\u00e1s a escala industria, y la 5RI llega hasta la sociedad en general, es decir, que impactar\u00e1 la vida de todos los seres humanos. Si se analiza desde la perspectiva empresarial, no cabe duda de que los modelos de negocios actuales tendr\u00e1n que sufrir grandes transformaciones, porque si ya la era digital les est\u00e1 dando a los consumidores tanto poder como para forzar a las empresas a salir de su zona de confort, hay que visualizar y anticipar lo que suceder\u00e1 cuando la 5RI los termine de empoderar.<\/p>\n<p>La 5RI podr\u00e1 estar todav\u00eda en su infancia y es complejo imaginarse lo que realmente pasar\u00e1 con esto de las revoluciones tecnol\u00f3gicas, pero lo mejor ser\u00eda estar preparados o, por lo menos, informados.<\/p>\n<p>As\u00ed que, en lugar de esperar dos siglos entre revoluciones industriales, la visi\u00f3n es que estemos por vivir dos revoluciones industriales de forma paralela.<\/p>\n<p>Estamos en una encrucijada resumida brillantemente en la frase de Mario Benedetti: \u201cCuando cre\u00edamos que ten\u00edamos todas las respuestas, de pronto, cambiaron todas las preguntas\u201d.<\/p>\n<p><strong>Fuente: El Nacional\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>No, no es un error. Y es que ahora, cuando apenas estamos tratando de entender la cuarta revoluci\u00f3n industrial, ya viene la quinta. La primera revoluci\u00f3n industrial comenz\u00f3 en Inglaterra en el siglo XVIII y dur\u00f3 de 1750 a 1850. La segunda revoluci\u00f3n industrial se inici\u00f3 en la segunda mitad del siglo XIX y se [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16797,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[382],"tags":[],"class_list":["post-16796","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-industria-4-0"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI) - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI) - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"No, no es un error. Y es que ahora, cuando apenas estamos tratando de entender la cuarta revoluci\u00f3n industrial, ya viene la quinta. La primera revoluci\u00f3n industrial comenz\u00f3 en Inglaterra en el siglo XVIII y dur\u00f3 de 1750 a 1850. La segunda revoluci\u00f3n industrial se inici\u00f3 en la segunda mitad del siglo XIX y se [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-07-01T15:19:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Notic.8.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@OBSERVATORIOEH\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@OBSERVATORIOEH\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c\"},\"headline\":\"Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI)\",\"datePublished\":\"2019-07-01T15:19:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/\"},\"wordCount\":961,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Notic.8.png\",\"articleSection\":[\"Industria 4.0\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/\",\"name\":\"Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI) - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Notic.8.png\",\"datePublished\":\"2019-07-01T15:19:34+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Notic.8.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Notic.8.png\",\"width\":600,\"height\":350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/\",\"name\":\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization\",\"name\":\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png\",\"width\":250,\"height\":250,\"caption\":\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh\",\"https:\/\/x.com\/OBSERVATORIOEH\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI) - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI) - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","og_description":"No, no es un error. Y es que ahora, cuando apenas estamos tratando de entender la cuarta revoluci\u00f3n industrial, ya viene la quinta. La primera revoluci\u00f3n industrial comenz\u00f3 en Inglaterra en el siglo XVIII y dur\u00f3 de 1750 a 1850. La segunda revoluci\u00f3n industrial se inici\u00f3 en la segunda mitad del siglo XIX y se [&hellip;]","og_url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/","og_site_name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh","article_published_time":"2019-07-01T15:19:34+00:00","og_image":[{"width":600,"height":350,"url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Notic.8.png","type":"image\/png"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@OBSERVATORIOEH","twitter_site":"@OBSERVATORIOEH","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c"},"headline":"Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI)","datePublished":"2019-07-01T15:19:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/"},"wordCount":961,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Notic.8.png","articleSection":["Industria 4.0"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/","name":"Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI) - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Notic.8.png","datePublished":"2019-07-01T15:19:34+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#primaryimage","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Notic.8.png","contentUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Notic.8.png","width":600,"height":350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/industria-4-0\/quinta-revolucion-industrial-5ri\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Quinta revoluci\u00f3n industrial (5RI)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/","name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization","name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png","contentUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png","width":250,"height":250,"caption":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo"},"image":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh","https:\/\/x.com\/OBSERVATORIOEH"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16796","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16796"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16796\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16798,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16796\/revisions\/16798"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16796"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16796"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16796"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}