{"id":28670,"date":"2023-04-10T13:25:32","date_gmt":"2023-04-10T19:25:32","guid":{"rendered":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/?p=28670"},"modified":"2023-04-14T09:51:29","modified_gmt":"2023-04-14T15:51:29","slug":"ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/","title":{"rendered":"Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0  Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Los grupos ind\u00edgenas hist\u00f3ricamente, han sido los m\u00e1s explotados y agredidos por los gobiernos, independientemente de su r\u00e9gimen ideol\u00f3gico-pol\u00edtico, tal parece que son los herederos del esclavismo, por la discriminaci\u00f3n, saqueo de sus recursos y destrucci\u00f3n de sus culturas.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vivimos en un mundo donde la tecnolog\u00eda en toda su diversidad y profundidad, ha impactado toda actividad humana, pero en diferentes formas; por un lado a la mayor\u00eda de las naciones se les ha despojado de sus recursos naturales, en la medida que sus rezagos tecnol\u00f3gicos se intensifican; mientras que los corporativos trasnacionales, se han empoderado tecnol\u00f3gicamente, depredando los recursos naturales que no les pertenece. \u00bfse puede lograr el desarrollo regional y la autosuficiencia alimentaria, sin el soporte de la Investigaci\u00f3n y el Desarrollo Tecnol\u00f3gico (I+D+i)? Claro que no.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Seg\u00fan Veltz (1999) los territorios, no son campos de maniobras, si no actores, entendi\u00e9ndose como una revalorizaci\u00f3n, de los espacios territoriales habitados por grupos ind\u00edgenas, que tienen plena identificaci\u00f3n ancestral con su entorno natural.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En el caso de M\u00e9xico, seg\u00fan datos del Grupo Internacional de trabajo sobre asuntos ind\u00edgenas\u00a0 (Mamo Dwayne, IWGIA,\u00a0 2022) existen en M\u00e9xico 68 pueblos ind\u00edgenas con su lengua propia; en el censo de poblaci\u00f3n y vivienda, realizado por INEGI\u00a0 (2021), se identificaron m\u00e1s de 7 millones personas, de 5 a\u00f1os y m\u00e1s, que hablan alguna lengua ind\u00edgena, distribuidos en las 32 entidades federativas, correspondi\u00e9ndole a Chiapas el 19.32%, al Estado de Hidalgo el 4.97%, la entidad con menos poblaci\u00f3n de \u00e9stas caracter\u00edsticas es Aguascalientes con solo 0.03%.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En el Cat\u00e1logo de los Pueblos y Comunidades Ind\u00edgenas del Estado de Hidalgo (2013, pp. 9-11) se identificaron regiones y municipios con una alta poblaci\u00f3n ind\u00edgena, localiz\u00e1ndose 29 municipios, con un \u00edndice de poblaci\u00f3n ind\u00edgena superior al promedio nacional; cabe se\u00f1alar que de estos 29 municipios, solo 3 aportan un poco m\u00e1s del 1% al Producto Interno Bruto Estatal (Morales, E.R. 2020), y solo 3 cuentan con alguna o m\u00e1s Instituciones de Educaci\u00f3n Superior (IES), por lo que las condiciones socioecon\u00f3micas est\u00e1n a nivel de autoconsumo y sin expectativas para lograr un incremento en la productividad, por ende en la competitividad en sus actividades productivas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En consecuencia se propone como estrategia la formaci\u00f3n de <em>Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos<\/em> para los 29 municipios con una mayor poblaci\u00f3n ind\u00edgena, el modelo consta de dos elementos fundamentales:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Primero las<em> Condiciones b\u00e1sicas<\/em>: Crear una unidad de enlace cient\u00edfico tecnol\u00f3gica, en la estructura funcional de los municipios e Incluir en los Planes Estrat\u00e9gicos municipales un mapa de ruta para formar el ecosistema tecnol\u00f3gico.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Segundo las<em> Dimensiones del Ecosistema tecnol\u00f3gico municipal ind\u00edgena<\/em>: <strong>1\u00ba<\/strong> Requiere de establecer una pol\u00edtica p\u00fablica, que d\u00e9 soporte a la Articulaci\u00f3n Estrat\u00e9gica, entre IES\u2013municipios, para la trasferencia tecnol\u00f3gica y de conocimientos; <strong>2\u00ba<\/strong> Crear el programa estatal-municipal para emprendimientos de base tecnol\u00f3gica; <strong>3\u00ba<\/strong> incluir a los 29 municipios ind\u00edgenas en el proyecto de la <em>Agenda de intervenci\u00f3n para incidir en la mitigaci\u00f3n y adaptaci\u00f3n del cambio clim\u00e1tico para mejorar la calidad del aire y la salud<\/em>, que ya est\u00e1 operando; <strong>4\u00ba<\/strong> Aplicar en los 29 municipios ind\u00edgenas, con el poyo de las IES, el modelo de econom\u00eda circular; <strong>5\u00ba <\/strong>Crear un Centro de servicios inter-municipales de Conectividad e Inteligencia Artificial, con el apoyo de los tres \u00f3rdenes de gobierno y de las IES; <strong>6\u00ba<\/strong> Crear un Programa de Parques Tem\u00e1ticos Tur\u00edsticos; <strong>7\u00ba<\/strong> con la participaci\u00f3n de las IES y en coordinaci\u00f3n con el Instituto de Propiedad Industrial, crear un Centro de Asesor\u00eda y acompa\u00f1amiento en Protecci\u00f3n Intelectual y de Inteligencia Econ\u00f3mica; <strong>8\u00ba<\/strong> a trav\u00e9s del Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo de la UAEH, crear un espacio tecnol\u00f3gico-virtual para impulsar el Conocimiento hacia una <em>ciencia abierta<\/em>; <strong>9\u00ba<\/strong> Con el apoyo del Gobierno Estatal establecer con las IES una articulaci\u00f3n con la Secretaria de Econom\u00eda Federal-Data M\u00e9xico, para establecer e impulsar la aplicaci\u00f3n, en los 29 municipios ind\u00edgenas, la metodolog\u00eda de la complejidad econ\u00f3mica;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">El modelo de <em>Ecosistema Tecnol\u00f3gico para los Pueblos Ind\u00edgenas<\/em>, se fundamenta en la teor\u00eda evolucionista de la econom\u00eda (Vence 1995, citado por Espinosa Jaramillo M.T. 2021) que establece la concepci\u00f3n del desarrollo tecnol\u00f3gico, identific\u00e1ndolo como un proceso sist\u00e9mico, evolutivo din\u00e1mico y permanentemente exponencial, soportado por las inter-acciones dial\u00e9cticas, entre los distintos actores del ecosistema econ\u00f3mico, como entre la investigaci\u00f3n y el desarrollo tecnol\u00f3gico y la econom\u00eda ind\u00edgena en su conjunto.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Ecosistemas-Tecnolo\u0301gicos-Para-Grupos-Indi\u0301genas-1_compressed.pdf\">Ecosistemas Tecnolo\u0301gicos Para Grupos Indi\u0301genas<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Los grupos ind\u00edgenas hist\u00f3ricamente, han sido los m\u00e1s explotados y agredidos por los gobiernos, independientemente de su r\u00e9gimen ideol\u00f3gico-pol\u00edtico, tal parece que son los herederos del esclavismo, por la discriminaci\u00f3n, saqueo de sus recursos y destrucci\u00f3n de sus culturas.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":28671,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-28670","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-articulo-otech"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0 Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0 - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0 Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0 - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Los grupos ind\u00edgenas hist\u00f3ricamente, han sido los m\u00e1s explotados y agredidos por los gobiernos, independientemente de su r\u00e9gimen ideol\u00f3gico-pol\u00edtico, tal parece que son los herederos del esclavismo, por la discriminaci\u00f3n, saqueo de sus recursos y destrucci\u00f3n de sus culturas.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-04-10T19:25:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-04-14T15:51:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Captura-de-Pantalla-2023-04-10-a-las-13.25.00.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"418\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"538\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@OBSERVATORIOEH\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@OBSERVATORIOEH\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c\"},\"headline\":\"Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0 Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0\",\"datePublished\":\"2023-04-10T19:25:32+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-14T15:51:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/\"},\"wordCount\":794,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Captura-de-Pantalla-2023-04-10-a-las-13.25.00.png\",\"articleSection\":[\"Art\u00edculo OTecH\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/\",\"name\":\"Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0 Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0 - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Captura-de-Pantalla-2023-04-10-a-las-13.25.00.png\",\"datePublished\":\"2023-04-10T19:25:32+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-14T15:51:29+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Captura-de-Pantalla-2023-04-10-a-las-13.25.00.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Captura-de-Pantalla-2023-04-10-a-las-13.25.00.png\",\"width\":418,\"height\":538},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0 Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/\",\"name\":\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization\",\"name\":\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png\",\"width\":250,\"height\":250,\"caption\":\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh\",\"https:\/\/x.com\/OBSERVATORIOEH\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0 Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0 - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0 Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0 - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","og_description":"Los grupos ind\u00edgenas hist\u00f3ricamente, han sido los m\u00e1s explotados y agredidos por los gobiernos, independientemente de su r\u00e9gimen ideol\u00f3gico-pol\u00edtico, tal parece que son los herederos del esclavismo, por la discriminaci\u00f3n, saqueo de sus recursos y destrucci\u00f3n de sus culturas.","og_url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/","og_site_name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh","article_published_time":"2023-04-10T19:25:32+00:00","article_modified_time":"2023-04-14T15:51:29+00:00","og_image":[{"width":418,"height":538,"url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Captura-de-Pantalla-2023-04-10-a-las-13.25.00.png","type":"image\/png"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@OBSERVATORIOEH","twitter_site":"@OBSERVATORIOEH","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c"},"headline":"Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0 Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0","datePublished":"2023-04-10T19:25:32+00:00","dateModified":"2023-04-14T15:51:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/"},"wordCount":794,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Captura-de-Pantalla-2023-04-10-a-las-13.25.00.png","articleSection":["Art\u00edculo OTecH"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/","name":"Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0 Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0 - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Captura-de-Pantalla-2023-04-10-a-las-13.25.00.png","datePublished":"2023-04-10T19:25:32+00:00","dateModified":"2023-04-14T15:51:29+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#primaryimage","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Captura-de-Pantalla-2023-04-10-a-las-13.25.00.png","contentUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Captura-de-Pantalla-2023-04-10-a-las-13.25.00.png","width":418,"height":538},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/articulo-otech\/ecosistemas-tecnologicos-para-grupos-indigenas\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ecosistemas Tecnol\u00f3gicos\u00a0 Para Grupos Ind\u00edgenas\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/","name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization","name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png","contentUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png","width":250,"height":250,"caption":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo"},"image":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh","https:\/\/x.com\/OBSERVATORIOEH"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28670"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28694,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28670\/revisions\/28694"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}