{"id":8422,"date":"2018-01-17T10:22:10","date_gmt":"2018-01-17T16:22:10","guid":{"rendered":"http:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/?p=8422"},"modified":"2018-01-17T10:22:10","modified_gmt":"2018-01-17T16:22:10","slug":"descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/","title":{"rendered":"Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Uno de los rincones del inframundo\u00a0maya\u00a0ha salido a la luz. El mayor sistema de cuevas inundadas del que se tenga registro ha sido descubierto en\u00a0Tulum, en la\u00a0Riviera Maya\u00a0de M\u00e9xico. <!--more-->Un grupo de exploradores del proyecto Gran Acu\u00edfero Maya ha hallado que los sistemas de Sac Act\u00fan y de Dos Ojos est\u00e1n conectados, lo cual ha abierto un nuevo pasadizo en un laberinto subterr\u00e1neo que mide alrededor de 347 kil\u00f3metros. Los investigadores encontraron cientos de objetos arqueol\u00f3gicos que dan visos de los primeros pobladores de Am\u00e9rica, la cultura maya y de animales extintos. &#8220;Esta inmensa cueva representa el sitio arqueol\u00f3gico sumergido m\u00e1s importante del mundo&#8221;, asegura Guillermo de Anda, especialista del Instituto Nacional de Antropolog\u00eda e Historia (INAH) y director de la investigaci\u00f3n.<\/p>\n<section id=\"sumario_1|apoyos\" class=\"sumario_apoyos derecha\"><\/section>\n<div id=\"elpais_gpt-INTEXT\" style=\"text-align: justify;\" data-google-query-id=\"CK2DzMvS3dgCFYOGwAodedgKGw\"><\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Los\u00a0cenotes\u00a0(del maya\u00a0<em>dzonoot<\/em>), como se conoce en M\u00e9xico a los inmensos hundimientos acu\u00edferos u ojos de agua, ocupaban un lugar central en la cosmogon\u00eda maya, explica De Anda. Eran el\u00a0inframundo\u00a0y el tercer nivel del universo maya, despu\u00e9s del cielo y la tierra, pero sin una connotaci\u00f3n negativa como el infierno del cristianismo. &#8220;Es una regi\u00f3n muy poderosa, m\u00e1gica, donde reina lo sobrenatural, donde habitaban los dioses y las deidades, donde convive lo bueno y lo malo, y era tambi\u00e9n de donde surg\u00edan los hombres&#8221;, relata el investigador. Los cenotes, eran en palabras de De Anda, el escenario principal del mito de la creaci\u00f3n de esa civilizaci\u00f3n, que se extendi\u00f3 desde el sureste de M\u00e9xico hasta Honduras y El Salvador.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/sddefault.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-8426 aligncenter\" src=\"http:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/sddefault.jpg\" alt=\"sddefault\" width=\"640\" height=\"480\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Los hallazgos de la investigaci\u00f3n dan cuenta de ese sentido m\u00edstico. Se encontraron restos de vasijas de cer\u00e1mica maya, objetos que datan de la \u00e9poca de la Colonia y contextos funerarios o sacrificiales, que los investigadores a\u00fan analizan. Hab\u00eda tambi\u00e9n restos humanos y de una gran cantidad de animales como elefantes, perezosos gigantes, osos, tigres y caballos antiguos. &#8220;Es un t\u00fanel del tiempo, que nos trasporta en algunos casos a entre 12.000 y 10.000 a\u00f1os atr\u00e1s&#8221;, se\u00f1ala De Anda. El dif\u00edcil acceso a los cenotes ha ayudado a que los materiales arqueol\u00f3gicos se conserven en condiciones \u00f3ptimas para su estudio, sin alteraciones ni desgaste por el contacto de los hombres.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Los investigadores del Gran Acu\u00edfero Maya han necesitado de 10 meses para descifrar la conexi\u00f3n entre ambos sistemas de cuevas inundadas, lo que han descrito como una \u201cintensa\u201d temporada de trabajo que comenz\u00f3 en marzo del a\u00f1o pasado. Algunos miembros del equipo, como el buzo jefe Robert Schmittner, han pasado m\u00e1s de 20 a\u00f1os recorriendo las galer\u00edas bajo el agua y 14 a\u00f1os buscando la conexi\u00f3n entre las grandes cavernas. &#8220;Hab\u00edamos estado muy cerca antes, en alguna ocasi\u00f3n nos quedamos a un metro de conectar ambos sistemas&#8221;, comenta Schmittner. &#8220;Era como recorrer las venas de un cuerpo, un laberinto de caminos que se un\u00edan y se separaban y ten\u00edamos que ser muy cuidadosos&#8221;, agrega el buzo sobre los pasajes de agua, que en algunos casos solo ten\u00edan un metro de profundidad y en las partes m\u00e1s hondas alcanzan los 120 metros bajo tierra.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Los exploradores han realizado el hallazgo el pasado 10 de enero y, al estar unidos, el &#8220;nuevo&#8221; sistema ha adoptado el nombre de Sac Act\u00fan (del maya cueva blanca), el m\u00e1s grande de los dos y el sistema Dos Ojos ha dejado de existir. Sac Act\u00fan era hasta hace un par de d\u00edas el segundo mayor sistema de cenotes, detr\u00e1s de Ox Bel Ha que se traduce al espa\u00f1ol como tres caminos de agua, mide unos 270 kil\u00f3metros y tambi\u00e9n se encuentra en la Riviera Maya.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pese al hallazgo, los investigadores contin\u00faan la tit\u00e1nica labor de encontrar las conexiones de Sac Act\u00fan con otros dos grandes sistemas subterr\u00e1neos. Se calcula que tan solo en el norte de Quintana Roo, en\u00a0la pen\u00ednsula de Yucat\u00e1n, hay 1.400 kil\u00f3metros subterr\u00e1neos de agua dulce, repartidos en 358 sistemas, de acuerdo con la encuesta espeleol\u00f3gica del sure\u00f1o estado mexicano. Los pr\u00f3ximos pasos del grupo de trabajo incluir\u00e1n el an\u00e1lisis del agua subterr\u00e1nea y el estudio de la diversidad, as\u00ed como la adopci\u00f3n de medidas que ayuden a conservar el sitio.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Fuente: El Pais<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uno de los rincones del inframundo\u00a0maya\u00a0ha salido a la luz. El mayor sistema de cuevas inundadas del que se tenga registro ha sido descubierto en\u00a0Tulum, en la\u00a0Riviera Maya\u00a0de M\u00e9xico.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8425,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-8422","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciencia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Uno de los rincones del inframundo maya ha salido a la luz. El mayor sistema de cuevas inundadas del que se tenga registro ha sido descubierto en Tulum, en la Riviera Maya de M\u00e9xico.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Uno de los rincones del inframundo maya ha salido a la luz. El mayor sistema de cuevas inundadas del que se tenga registro ha sido descubierto en Tulum, en la Riviera Maya de M\u00e9xico.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-01-17T16:22:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Notic.3.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@OBSERVATORIOEH\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@OBSERVATORIOEH\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c\"},\"headline\":\"Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo\",\"datePublished\":\"2018-01-17T16:22:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/\"},\"wordCount\":758,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Notic.3.png\",\"articleSection\":[\"Ciencia\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/\",\"name\":\"Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Notic.3.png\",\"datePublished\":\"2018-01-17T16:22:10+00:00\",\"description\":\"Uno de los rincones del inframundo maya ha salido a la luz. El mayor sistema de cuevas inundadas del que se tenga registro ha sido descubierto en Tulum, en la Riviera Maya de M\u00e9xico.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Notic.3.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Notic.3.png\",\"width\":600,\"height\":350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/\",\"name\":\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization\",\"name\":\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png\",\"width\":250,\"height\":250,\"caption\":\"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh\",\"https:\/\/x.com\/OBSERVATORIOEH\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","description":"Uno de los rincones del inframundo maya ha salido a la luz. El mayor sistema de cuevas inundadas del que se tenga registro ha sido descubierto en Tulum, en la Riviera Maya de M\u00e9xico.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","og_description":"Uno de los rincones del inframundo maya ha salido a la luz. El mayor sistema de cuevas inundadas del que se tenga registro ha sido descubierto en Tulum, en la Riviera Maya de M\u00e9xico.","og_url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/","og_site_name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh","article_published_time":"2018-01-17T16:22:10+00:00","og_image":[{"width":600,"height":350,"url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Notic.3.png","type":"image\/png"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@OBSERVATORIOEH","twitter_site":"@OBSERVATORIOEH","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c"},"headline":"Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo","datePublished":"2018-01-17T16:22:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/"},"wordCount":758,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Notic.3.png","articleSection":["Ciencia"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/","name":"Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo - Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","isPartOf":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Notic.3.png","datePublished":"2018-01-17T16:22:10+00:00","description":"Uno de los rincones del inframundo maya ha salido a la luz. El mayor sistema de cuevas inundadas del que se tenga registro ha sido descubierto en Tulum, en la Riviera Maya de M\u00e9xico.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#primaryimage","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Notic.3.png","contentUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Notic.3.png","width":600,"height":350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/ciencia\/descubren-en-mexico-el-sitio-arqueologico-marino-mas-grande-del-mundo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Descubren en M\u00e9xico el sitio arqueol\u00f3gico marino m\u00e1s grande del mundo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#website","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/","name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#organization","name":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png","contentUrl":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Logo-circulo.png","width":250,"height":250,"caption":"Observatorio Tecnol\u00f3gico de Hidalgo"},"image":{"@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/observatoriouaeh","https:\/\/x.com\/OBSERVATORIOEH"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/95263d004158ffabcd98137e1d0abc1c","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/08dd17208ee6a9e87c5a01c0a5f4c96c8ed24bf05e625630929b5b6a7c1ffa5f?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8422"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8429,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8422\/revisions\/8429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otech.uaeh.edu.mx\/noti\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}